Այբուբեն
and 9999 99999ԷՉ
and(9999/99999ԸՊ
and(9999999999ԹՋ
" and9999999999ԺՌ
" and9999999999ԻՍ
"/*--9999999999ԼՎ
"/*--9999999999ԽՏ
-09999999999ԾՐ
-09999999999ԿՑ
/*--*99999conveՀՈւ
/*--*99999s3ՁՓ
099999s3ՂՔ
099999ԱՃՕ
099999ԲՄՖ
099999ԳՅ
099999ԴՆ
199999ԵՇ
and 199999ԶՈ
Արագ Որոնում


Պետական կարգը՝ 
հանրապետություն
Մայրաքաղաքը՝
Քաբուլ
Տարածքը՝
 555 հզ. կմ2
Բնակչությունը՝
 31,1 մլն
Պետական լեզուները՝ 
փուշթու, դարի
Դրամական միավորը՝ 
աֆղանի
Քաբուլի կենտրոնը
Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետություն
Աֆղանստանը լեռների և անապատային սարահարթերի երկիր է: Ամբողջ երկրով ձգվում են հավերժ սառցադաշտերով պատած Հինդուկուշ լեռնազանգվածի հզոր, փառահեղ, հովհարաձև տարածվող շղթաները: Միայն հատուկենտ լեռնանցքներով են անցնում արահետներ ու ճանապարհներ, բայց ձմռանը դրանք նույնպես անանցանելի են դառնում ձյան կուտակումների պատճառով: Այդ լեռների մեջ՝ գետահովտում, գտնվում է նաև մայրաքաղաք Քաբուլը:
Կան նավթի, գազի, քարածխի, կապարի, ցինկի, ոսկու, երկաթի պաշարներ:
Ամռանը Աֆղանստանում շատ շոգ է, ձմռանը խիստ սառնամանիք է լինում: Գետերն այստեղ ծանծաղ են և ոչ նավարկելի: Ամռանը դրանց ջրերը չքանում են ավազուտներում կամ օգտագործվում են դաշտերի ոռոգման համար: Լեռնային փրփրադեզ գետերի վրա կառուցվել են մի քանի էլեկտրակայաններ:
Սարալանջերից շատերը լերկ են և զուրկ հողաշերտից, բայց Հյուսիսային Աֆղանստանի նախալեռները գարնանը ծածկվում են խոտով և ծառայում որպես արոտավայրեր ու խոտհարքներ: Անտառները երկրի տարածքի միայն 5%-ն են կազմում, հիմնականում՝ արևելքում, լեռներում: Այստեղ աճում են կաղնի, հիմալայան մայրի, սոճի, եղևնի, եղևին: Վայրի թփերից հավաքում են փշարմավ, մոշ, պնդուկ, մասուր, կծոխուր, մթերում են ընկույզ, խեժ, մեղր, մոմ:
Աֆղանստանի կենդանական աշխարհը բավական հարուստ է: Լեռներում ապրում են վայրի այծեր ու ոչխարներ, դեռևս կարելի է հանդիպել ընձառյուծի, անհասանելի լեռնածերպերին՝ նաև պտուտակաեղջյուր այծերի: Ոչխարներից ամենախոշորը՝ վայրի խոյը, ունի հիասքանչ գալարապտույտ եղջյուրներ: Անտառներում դեռևս պահպանվել են արջերը: Հարթավայրերում արածում են վայրի էշեր, ջեյրաններ, այծքաղներ, վարազներ: Նախալեռներում և հարթավայրերում տարածված են բծավոր բորենիները, շնագայլերը, գայլերը, որոնք բավական շատ են: 
Լեռներում ու տափաստաններում շատ են թունավոր օձերը (կոբրա, գյուրզա, էֆա), կարիճները, մորմերը, որոնց խայթոցները վտանգավոր են մարդկանց կյանքի համար: Իսկ մորեխների «արշավանքները» երբեմն ոչնչացնում են գյուղացիների ամբողջ ցանքերը:
Հին ժամանակներում Աֆղանստանի հողը բազմիցս ոտնակոխ են արել նվաճողների բանակները, այդ թվում նաև Ալեքսանդր Մակեդոնացու զորքերը, Չինգիզ խանի և Լենկթեմուրի հորդաները:
Որպես կենտրոնացված պետություն՝ Աֆղանստանը պատմական ասպարեզ է իջել 1747 թ-ին՝ Դուրանի պետություն անվամբ: Մինչև XVIII դարի վերջն այն ուժեղ պետություն էր, բայց որոշ ժամանակ անց սկսեց տրոհվել իշխանապետությունների: XIX դարի ընթացքում Մեծ Բրիտանիան 2 անգամ փորձեց նվաճել երկիրը: Բայց 2 անգամն էլ, հանդիպելով ժողովրդի հուժկու դիմադրությանը, ստիպված եղավ հետ քաշել իր զորքերը: Եվ միայն 1919 թ-ին, երբ անհաջողության մատնվեց Աֆղանստանին տիրելու նրա 3-րդ փորձը, Մեծ Բրիտանիան ճանաչեց երկրի անկախությունը:
Մինչև 1973 թ. երկիրը կառավարում էր թագավորը, բայց նրա իշխանությունը սահմանափակում էր խորհրդարանը: 1973 թ-ի հուլիսին թագավորը գահընկեց արվեց, և երկիրը հռչակվեց հանրապետություն: Սակայն 1978 թ-ի ապրիլի 27-ին Քաբուլում տեղի ունեցավ սպաների խռովություն` ժողովրդադեմոկրատական կուսակցության գլխավորությամբ, և կազմվեց հեղափոխական կառավարություն, որը սերտ հարաբերություններ հաստատեց Խորհրդային Միության հետ: Երկրում բռնկվեց քաղաքացիական պատերազմ: Խորհրդային Միության ղեկավարությունը փորձեց զինված միջամտությամբ պաշտպանել և արագացնել սոցիալիստական հեղափոխությունը Աֆղանստանում: Հակառակորդ կողմին օգնության եկավ ԱՄՆ-ը, և հեղափոխությունը ձախողվեց: Այդ չհայտարարված պատերազմը ծանր նստեց Խորհրդային Միության վրա՝ մոտ 14 հզ. սպանված և 50 հզ. վիրավոր, որոնց մեջ քիչ չէին նաև հայ զինվորները: 1988 թ-ին խորհրդային զորքերը դուրս բերվեցին Աֆղանստանից, սակայն եղբայրասպան պատերազմն այնտեղ շարունակվում է մինչև օրս:
Աֆղանստանը բազմազգ երկիր է. տարբեր են նաև այնտեղ բնակվող ժողովուրդների և ազգությունների սովորույթներն ու ավանդույթները: Բնակչության կեսից ավելին աֆղաններ են (ինքնանվանումը՝ փուշթու): Նրանք ապրում են գլխավորապես երկրի հարավում և հարավ-արևելքում: Հիմնականում զբաղվում են խաշնարածությամբ ու երկրագործությամբ: Փուշթուները ռազմատենչ ժողովուրդ են:
Երկրի տարածքում ապրում է տարբեր լեզվախմբերի պատկանող ավելի քան 20 ժողովուրդ: Տաջիկներն ապրում են կենտրոնում, հյուսիսում ու հյուսիս-արևմուտքում (զբաղվում են հողագործությամբ ու առևտրով), ուզբեկները՝ հյուսիսային նահանգներում (հիմնականում երկրագործներ են), մոնղոլ ռազմիկների սերունդներ համարվող խազարները՝ երկրի կենտրոնական շրջաններում: Այս բոլոր ազգություններին միավորողը մահմեդականությունն է, որը հռչակված է պետական կրոն: Սակայն  պահպանվում են նաև մինչմահմեդական ծագում ունեցող առանձին սովորույթներ: Օրինակ՝ մոմի կրակը հանգցնում են ոչ թե փչելով, այլ ձեռքով, խարույկը ջրով չեն հանգցնում, այլ թողնում են, որ վառվի մինչև վերջ և այլն:
Որոշ վայրերում հողագործությունն իր տեղը զիջում է անասնապահությանը, որի կարևորագույն և ապրանքային ճյուղը ոչխարաբուծությունն է (հատկապես կարակուլ ցեղի):